آیا افکار ما توسط مکانیک کوانتم کنترل میشود؟ (بخش پایانی)
کوانتوم در اعماق ذهن
استوارت هامروف، متخصص بیهوشی و مدیر مرکز مطالعات خودآگاهی در دانشگاه آریزونا، چنین استدلال میکند که عالیترین کارکرد حیات، یعنی خودآگاهی ، نیز احتمالا یک پدیده کوانتومی است. او میگوید که مواد بیهوش کننده این مطلب را روشن میسازند. مغز یک بیمار در حالت بیهوشی، به فعالیت خود ادامه میدهد، اما بدون یک ذهن خودآگاه. چه عاملی سبب میشود که مواد بیهوش کننده مانند گاز زنون یا ایزوفلوران بتوانند ذهن خودآگاه را موقتا خاموش نمایند؟
هامروف می پندارد که مواد بیهوش کننده، یک فرآیند ظریف کوانتومی را درون سلولهای عصبی مغز از کار می اندازند. هر سلول شامل صدها ساختار پروتئینی دراز و استوانه ای شکل بنام میکروتوبیول (microtubule) میباشد که بعنوان چارچوب (scaffolding) عمل میکنند. به اعتقاد هامروف، مواد بیهوش کننده، نواحی کوچک چرب در درون میکروتوبیولها را حل کرده و بدین ترتیب رفتار برخی الکترونها در این نواحی را تحت تاثیر قرار میدهند.
بنظر او، آنچه که روی میدهد از این قرار است: هنگامی که تعدادی الکترون کلیدی در یک "مکان"، مثلا در "سمت چپ" قرار دارند، بخشی از میکروتوبیول فشرده میشود؛ وقتی که الکترونها در "سمت راست" قرار میگیرند، آن بخش دچار کشیدگی میشود. لیکن قوانین مکانیک کوانتوم به الکترونها اجازه میدهد که در آن واحد هم در "سمت چپ" و هم در "سمت راست" حضور داشته باشند و در نتیجه میکروتوبیول در آن واحد هم فشرده و هم کشیده خواهد بود. هر بخش از یک سیستم در حال تغییر مداوم، از طریق وابستگی کوانتومی (quantum entanglement)، روی بخشهای دیگر آن سیستم تاثیر میگذارد، و نتیجه آن یک رقص مکانیک کوانتومی پویا خواهد بود.
هامروف میگوید که خودآگاهی در بستر این ارتباطات درون اتمی مافوق سرعت نور متولد میشود. مواد بیهوش کننده سر راه این الکترونهای رقصان قرار گرفته و این چرخش را در مرکز مکانیک کوانتومی آن متوقف میسازند؛ اینگونه است که این مواد میتوانند خودآگاهی را خاموش کنند.
البته از سلولهای عصبی کوانتومی در فرضیه (در عمل اثبات نشده) هامروف، تا مغز آگاه و حساس آدمی، هنوز راه درازی در پیش است. اما هامروف میگوید که بسیاری از تجربه های انسانی، از خواب و رویا گرفته تا عواطف ناخودآگاه و حافظه فازی، به قواعدی از نوع آلیس در سرزمین عجایب که بر دنیای کوانتوم حاکم هستند نزدیکتر می نمایند تا به واقعیتهای شسته و روفته مطرح شده توسط فیزیک کلاسیک. احتمالا کشف یک پورتال کوانتومی در یکایک سلولهای عصبی مغزمان، دورترین سفر ما در راه شناخت خویشتن خواهد بود.
منبع: DiscoverMagazine.com , January 13, 2009
مترجم: بهزاد مقصودی
مشاهده قسمت اول
مشاهده قسمت دوم
مشاهده قسمت سوم
مشاهده قسمت چهارم