رقابت برای تصاحب منابع مالی هدفمندی
27 مرداد 1389
اکونیوز: رقابت شدید بانکها برای تصاحب منابع مالی اجرای هدفمندی یارانهها که ۱۶ هزار میلیارد تومان برآورد شده، این روزها بیش از گذشته شده و تبلیغات آنها تهران و دیگر شهرها را فرا گرفته است.
با نزدیک شدن به پایان مهلت تعیین شده برای اعلام شماره حساب برای طرح هدفمندی یارانه ها، بانکها ماراتن تازه ای را برای جذب مشتریان و افتتاح حساب یارانههای نقدی آغاز کرده اند. این روزها اگر نگاهی به اطراف خود داشته باشیم، انبوهی از انواع تبلیغات بانکی را میبینیم که برای تصاحب ۱۶ هزار میلیارد تومان منابع حاصل از اصلاح قیمتهای انرژی - در سال اول اجرای قانون هدفمندی یارانهها - از هر ابراز و اقدامی استفاده میکنند. اما چرا این ماراتن شکل گرفته است؟ در پاسخ باید گفت که براساس قانون هدفمندکردن یارانهها، قرار است از محل اصلاح قیمت حاملهای انرژی در سالجاری ۲۰ هزار میلیارد تومان درآمد حاصل شود که ۵۰ درصد از این رقم به مردم ( به صورت یارانه نقدی و غیر نقدی)، ۳۰ درصد به تولیدکنندگان و ۲۰ درصد به دولت به منظور جبران آثار آن بر اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی های سرمایه ای اختصاص خواهد یافت. طبیعی است که ۸۰ درصد رقم ۲۰ هزار میلیارد تومان درآمد حاصل از اصلاح قیمتها، ۱۶ هزار میلیارد تومان می شود که توسط سیستم بانکی به مردم و تولیدکنندگان پرداخت خواهد شد. برهمین اساس، در بین بانکها برای جذب این رقم کلان رقابت شدیدی شکل گرفته است. برخی از بانکها برای جذب منابع بیشتر از طریق مختلف نظیر تبلیغات در رسانه های ارتباط جمعی، پیامک، تراکتهای تبلیغاتی و غیره اقداماتی را انجام داده اند که البته خارج از عرف و مقررات نیست و مردم می توانند با توجه به شناخت نسبت به عملکرد بانکها در این راستا اقدام کنند. اما برخی از بانکها برای جذب مشتریان بیشتر راههایی را خارج از عرف و مقررات انتخاب کرده اند، به نحوی که برخی خبرها حاکی از آن است که اخیرا برخی از بانکها بدون رضایت مشتریان برای آنها تصمیم گیری کرده و نسبت به افتتاح و اعلام حساب یارانه نقدی به سامانه وزارت رفاه اقدام کرده اند که تخلف آشکار ارزیابی می شود. در مراجعه افرادی که بدون رضایت برای آنها افتتاح و اعلام حساب یارانه نقدی صورت گرفته، به سامانه وزارت رفاه، ۴ رقم آخر شماره حساب افراد ذکر شده بدون اینکه حتی نام شعبه نیز در آن ذکر شده باشد، درج شده است. این بانکها مطرح می کنند که پس از این کار با ارسال پیامک به مشتریان عنوان کرده اند که اگر تا ۳ ساعت اعتراض خود را از طریق پیامک اعلام نکنند، به منزله تائید این اقدام بوده، این در حالی است که چنین پیامکی از سوی بسیاری از افرادی که این حساب برای آنها باز شده، دریافت نشده است. گرچه رقابت بانکها برای جذب منابع طرح هدفمندی یارانه ها و جذب مشتریان بیشتر از این طریق منطقی است، اما این امر باعث نمی شود که بانکها در جذب مشتریان فراتر از قانون عمل کنند و موجبات نارضایتی مردم را فراهم آورند. بانک مرکزی به عنوان مقام ناظر بر عملکرد بانکها و مسئولان اجرای طرح هدفمندی یارانه ها باید از اینگونه اقدامات بانکها جلوگیری به عمل آورند و به آنها هشدارهای لازم را بدهند. نارضایتی مردم از این اقدام برخی از بانکها زمانی بیشتر می شود که مردمی که دارای حسابهای دیگری در بانکهای دیگری هستند و در واقع با بانکهای دیگر کار می کنند، مشاهده کنند که با وجود داشتن چنین حسابهایی مجبور هستند مجددا با صرف زمان و هزینه، کارت بانکی جدیدی را دریافت کنند که در کنار این امر به افزایش تعداد کارتهای بانکی غیر ضروری نیز افزوده می شود. بانکهایی که چنین اقدامی را انجام داده اند باید برای مردم قصد و نیت خود را تشریح کنند، این در حالی است که مسئولان آنها اعلام می کنند که چنین کاری را انجام نداده اند و برخی از شعب نسبت به انجام این کار اقدام کرده اند. بانکها در راستای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها و کمکهای نقدی به اقشار مشمول دریافت یارانه ۳ ماموریت را برعهده دارند. توزیع به موقع یارانه ها به افراد مشمول از طریق نظام الکترونیکی و توزیع کارتهای بانکی با هماهنگی وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت رفاه، بانک مرکزی و بانکها اولین ماموریت است. ماموریت دوم نظام بانکی جهت دهی به منابع بانکی و بازگشت منابع به بانکها است که برای این منظور شعب بانکها باید تجهیز شده باشد. براین اساس، وجوه بانکها برای رسیدن به اهداف طرح هدفمندی یارانه ها و اهداف برنامه و بودجه کشور مدیریت، کنترل و جهت دهی شده است. ماموریت سوم سیستم بانکی در جهت هدفمندی یارانه ها، ارائه خدمات مالی به متقاضیان و بازرگانان از یک سو و ارائه تسهیلات به تولید کنندگان و سرمایه گذاران از سوی دیگر برای افزایش تولید و عرضه بهتر محصولات است. به گزارش مهر،براساس اعلام مرکز آمار ایران، ۶۱ میلیون و ۱۰۷ هزار و ۷۹۶ نفر در طرح جمع آوری اطلاعات اقتصادی خانوار در سال ۸۷ شرکت کردند که ۴۱ میلیون نفر از این تعداد، شهری و ۱۹ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر روستایی هستند. هم اکنون بیش از ۸۰ درصد مردم براساس محاسبات سیستم بانکی دارای حساب بانکی هستند، همچنین برآوردها نشان می دهد که ۱۹ میلیون نفر نیز سرپرست خانوار برای دریافت یارانه نقدی وجود دارد که ۱۲ تا ۱۳ میلیون نفر آنها دارای حساب بانکی هستند.