مالیات بر مشاغل خودرو به درآمدی تعلق می گیرد که از فعالیت هایی مانند تاکسیرانی، حمل بار، حمل مسافر یا استفاده شغلی از ماشین آلات به دست می آید و با مالیات نقل و انتقال یا مالیات خودروهای لوکس تفاوت دارد. داشتن یک خودرو لزوماً به معنای پرداخت مالیات نیست و شرایطی مانند نوع فعالیت، میزان درآمد و تعداد خودروها در تعیین مالیات مؤثر است. برای برخی صاحبان تک خودرو نیز امکان معافیت وجود دارد. در کسب وکارهای دارای چند خودرو، ثبت دقیق درآمد هر وسیله و مدیریت تعهدات مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا می کند. اما مالیات خودرو دقیقاً با چه نرخی محاسبه می شود و چه کسانی از پرداخت آن معاف هستند؟
مالیات بر درآمد مشاغل خودرو بر درآمدهایی تعلق می گیرد که اشخاص حقیقی یا حقوقی از فعالیت های شغلی مرتبط با خودرو کسب می کنند. بر اساس ماده ۹۳ قانون مالیات های مستقیم، کلیه درآمدهایی که از طریق خودروی شخصی یا عمومی حاصل می شود، مشمول مالیات است. این شامل رانندگان تاکسی، مالکان خودروهای باری، مینی بوس ها، کامیونت ها، اتوبوس ها و ماشین آلات راهسازی و صنعتی می شود. دقت داشته باشید که این نوع مالیات متفاوت از مالیات نقل و انتقال خودرو یا مالیات خودروهای گران قیمت است. در واقع، مالیات بر درآمد مشاغل خودرو به درآمد حاصل از فعالیت های شغلی مرتبط با خودرو (مانند حمل بار یا مسافر) تعلق می گیرد. برای مدیریت دقیق تر درآمد چند خودرو و کنترل مهلت های مالیاتی، استفاده از نرم افزار حسابداری می تواند فرآیند ثبت و گزارش گیری را ساده تر کند.

بر اساس ماده ۹۳ قانون مالیات های مستقیم، هر درآمدی که شخص حقیقی از فعالیت شغلی با خودرو کسب کند، مشمول مالیات بر مشاغل خودرو است. توجه کنید که این مالیات با «مالیات نقل وانتقال خودرو» یا «مالیات خودروهای لوکس» کاملاً متفاوت است؛ این مالیات به خودرو تعلق نمی گیرد، بلکه به درآمدی که از طریق خودرو کسب می شود تعلق دارد. به بیان ساده، سازمان مالیاتی برای این گروه از مشاغل، همان چارچوب کلی مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی صاحب کسب وکار را با یک سازوکار سالانه ساده شده (تبصره ماده ۱۰۰) ترکیب کرده تا هم دریافت مالیات منصفانه باشد و هم فرآیند برای راننده یا صاحب خودرو پیچیده نشود.
برای افرادی که چندین خودرو در اختیار دارند، مالیات به صورت مقطوع محاسبه خواهد شد و ممکن است تا 25 درصد نسبت به نرخ مالیات اعلام شده در سال گذشته افزایش یابد. این افزایش نرخ به این دلیل است که مالکان چندین خودرو معمولاً درآمد بیشتری دارند و بنابراین از نظر سازمان مالیاتی مشمول نرخ های بالاتری برای پرداخت مالیات خواهند شد.
بر اساس قانون، کلیه صاحبان مشاغلی که از طریق خودرو به کسب درآمد می پردازند، مشمول پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی خواهند بود. از جمله خودروهای مشمول این طرح، می توان به وسایل باری، عمرانی و راهسازی، وسایل نقلیه مسافربری مانند تاکسی و … اشاره کرد که باید نسبت به پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی اقدام کنند. افراد مالک خودروهای ذکر شده، موظف هستند تا در پایان هر سال، اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم کنند. سپس، اداره مربوطه، مراحل صدور قبض مالیات عملکرد سالانه آنها را انجام خواهد داد. در نهایت، مالکان این وسایل نقلیه، باید برای پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی از طریق دفاتر پست یا پیشخوان خدمات دولتی اقدام کنند.
بر اساس ماده 93 قانون مالیات مستقیم، هر نوع درآمدی که اشخاص حقیقی به وسیله مشاغل آزاد، مشارکت مدنی و یا به صورت انفرادی در ایران کسب کنند، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل خواهد بود. از جمله این مشاغل می توان به اشخاص کسبه، صاحبان حرفه و فن، اصناف و کارخانه های مختلف اشاره کرد. ماده 95 ق.م.م نیز بیان می دارد که مشاغل به ۳ گروه اصلی “الف، ب و ج” تقسیم بندی می شوند:
مطابق با قوانین مالیات های مستقیم، مشاغل گروه ج، موظف به ثبت و نگهداری فعالیت های خود در دفاتر مختلف نمی باشند، بلکه بر اساس تبصره 4 از ماده 100 قانون، آنها باید فقط نسبت به نگهداری صورت خلاصه وضعیت درآمد و هزینه سالانه، اقدام کنند. لازم به ذکر است که قوانین و ضوابط مربوط به نگهداری صورت خلاصه وضعیت، توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین شده است. بر اساس این قوانین، مودیان موظف هستند تا اظهارنامه مالیاتی را به اداره امور مالیاتی محل شغلی خود ارائه کنند. لازم به یادآوری است که این اظهارنامه باید در برگیرنده صورت خلاصه وضعیت درآمد و هزینه سالانه آنها، باشد.
مطابق با قوانین مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی، کلیه صاحبان مشاغل ماشین های باری، حمل و نقل عمو می (مانند تاکسی و اتوبوس) و … که از این طریق به کسب درآمد می پردازند، در پایان هر سال موظف به ارائه مدارک خود به سازمان امور مالیاتی هستند. پس از تعیین میزان مالیات از سوی مراجع ذی ربط، مودیان باید با ارائه مدارک کافی به دفاتر پست و پیشخوان خدمات دولت، نسبت به پرداخت قبض مالیات مقطوع خود، اقدام کنند.
لازم به ذکر است که سامانه سیستمی و یکپارچه تعیین و پرداخت مالیات درآمد مشاغل خودرویی، به مودیان کمک می کند تا به صورت آنلاین به بررسی وضعیت پرونده خود بپردازند. بدین ترتیب، آنها می توانند فرآیند ثبت نام در سامانه را انجام داده و پس از آن نسبت به ارائه اظهارنامه اقدام کنند. در نهایت، می توانند با دریافت رسید مالیات مقطوع عملکرد و صدور مفاصا حساب مالیاتی، پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی را انجام دهند. این در حالی است که رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، اخیرا بیان داشته است که مالکان مشاغل خودرویی، نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی تکلیفی ندارند، و مالیات عملکرد آنها، می تواند به صورت مقطوع تعیین شود.
معیارها و عوامل مختلفی از قبیل نوع و مدل اتومبیل، پلاک ثبتی برای خودرو، دولتی و یا غیر دولتی بودن آن در محاسبه میزان مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی، موثر هستند. لازم به ذکر است که این عوامل در اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور به اطلاع عموم افراد می رسد. بر اساس تبصره ماده 100 ق.م.م، نحوه محاسبه این نوع از مالیات بر درآمد به صورت مقطوع می باشد. این ماده از قانون، مشخص کرده است که ارائه اظهارنامه مالیاتی برای برخی از مشاغل ضرورتی نداشته و آنها از تسلیم اظهارنامه مالیاتی معاف هستند. ادامه این مطلب را بخوانید تا با این تبصره از قانون در مورد مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی بیشتر آشنا شوید.
در این تبصره از قانون آمده است که سازمان امور مالیاتی کشور، موظف می باشد تا مشاغلی با میزان فروش و خدمات حداکثر 10 برابر معافیت موضوع ماده 84 قانون، را از نگهداری اسناد و مدارک و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف کند. بنابراین، مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی این مودیان به صورت مقطوع محاسبه شده و باید توسط آنها پرداخت شود. بر اساس قانون مالیات بر درآمد مشاغل خودرویی، صاحبان خودروهای دارای تنها یک اتومبیل وانت بار و تاکسی، می توانند از معافیت مالیاتی خودرو استفاده کنند. این در حالی است که مالکان سایر ماشین های ذکر شده در بالا، ملزم به پرداخت این نوع از مالیات هستند.

سازمان امور مالیاتی برای عدالت مالیاتی و ساده سازی محاسبات، استان های کشور را بر اساس تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات های مستقیم به پنج گروه با ضرایب متفاوت تقسیم کرده است. شهر تهران بالاترین نرخ (گروه اول) و استان های کمتربرخوردار پایین ترین نرخ (گروه پنجم) را دارند. گروه بندی استان ها بصورت زیر می باشد:
در ادامه جدول ضرایب مالیاتی بر اساس موقعیت جغرافیایی کشور را ارائه داده ایم:
| موقعیت جغرافیایی | ضریب گروه اول | ضریب گروه پنجم |
|---|---|---|
| مراکز استان ها | ۱۰۰٪ | ۸۰٪ |
| شهرستان های طبقه اول | ۹۵٪ | ۷۵٪ |
| شهرستان های طبقه دوم | ۹۰٪ | ۷۰٪ |
این ضرایب به صورت کاهشی از تهران تا استان های گروه پنجم اعمال می شوند تا شرایط اقتصادی و اجتماعی هر منطقه در نظر گرفته شود.
مالیات بر مشاغل خودرو به درآمد حاصل از بهره برداری اقتصادی از وسایل نقلیه اختصاص دارد. وسایل نقلیه ای که تحت عنوان “خودروی فعال اقتصادی” تعریف می شوند شامل خودروهایی هستند که بصورت تمام یا پاره وقت، درآمدزا بوده و از محل فعالیت آنها درآمدی برای مالک (یا بهره بردار) حاصل می شود. این خودروها شامل انواع تاکسی، وانت، مینی بوس، اتوبوس، کامیون، کامیونت، تریلی ، کشنده، تراکتور و ماشین آلات راه سازی و کشاورزی هستند. مالکان این وسایل نقلیه در پایان هر سال باید درآمد خود را اعلام کرده و اظهارنامه مالیاتی خود را تهیه کنند.
به منظور ارائه خدمات الکترونیکی و تسهیل انجام تکالیف مالیاتی فعالان مشاغل مرتبط با خودرو، سامانه مالیات مشاغل خودرو از طریق دفاتر پیشخوان دولت در دسترس مودیان قرار گرفته است. مودیان مشاغل خودرو می توانند با مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت، نسبت به ثبت و تکمیل اطلاعات هویتی و شغلی، مشاهده و پرداخت مالیات متعلقه، دریافت قبوض و پیگیری وضعیت پرونده مالیاتی خود اقدام نمایند. ضمنا سامانه جدیدی با عنوان مالیات مشاغل خودرو در بستر سکوی یکپارچه etax.ir راه اندازی شده است. این سامانه با اتصال مستقیم و برخط با بانک اطلاعات خودرویی فراجا، فرآیند احراز اطلاعات، شناسایی مشمولین و تعیین مالیات مقطوع را هوشمند و غیرحضوری کرده است.
بر اساس قانون مالیات های مستقیم، عدم ثبت به موقع اظهارنامه مالیاتی یا پرداخت مالیات منجر به جریمه های زیر می شود:
در صورتی که قصد استعلام، چاپ مجدد یا بررسی وضعیت گواهی مالیاتی خودرو را از طریق سامانه رسمی etax.ir دارید، باید فرم مشخصی را تکمیل کنید. در این فرم، سه فیلد مهم وجود دارد:

برخی از افراد و مشاغل بر اساس قوانین مالیاتی از پرداخت مالیات بر درآمد مشاغل خودرو معاف هستند. این معافیت ها بر اساس شرایط خاصی تعیین شده و شامل موارد زیر می شود:
افرادی که تنها یک خودرو مانند تاکسی یا وانت دارند و این وسیله نقلیه ابزار اصلی کسب درآمد آن ها است، از پرداخت مالیات معاف هستند. البته این معافیت در صورتی اعمال می شود که این افراد شغل دیگری نداشته باشند و درآمدشان صرفاً از این خودرو تأمین شود.
بر اساس ماده ۱۰۱ قانون مالیات های مستقیم، اگر درآمد سالانه مالکان خودرو کمتر از سقف معافیت مالیاتی تعیین شده باشد، مشمول مالیات نخواهند بود. این سقف هر سال توسط سازمان امور مالیاتی اعلام می شود.
خودروهایی که برای مقاصدی غیر از درآمدزایی مانند استفاده خانوادگی به کار می روند، مشمول این مالیات نخواهند بود. همچنین، مالکان خودروهایی که از آن ها در مشاغلی غیرمرتبط با حمل ونقل بار یا مسافر استفاده می کنند، مانند فروشندگان تره بار، از پرداخت مالیات معاف هستند.
این معافیت ها با هدف حمایت از اقشار کم درآمد و افرادی که فعالیت اقتصادی محدودی دارند، طراحی شده است.
مالیات مشاغل خودرو بر اساس نوع خودرو، درآمد سالانه، استان محل فعالیت و تعداد خودروها محاسبه می شود. مهم ترین تصمیم شما این است که آیا واجد شرایط مالیات مقطوع (سقف ۷۲ میلیارد تومان برای عملکرد ۱۴۰۴) هستید یا باید اظهارنامه کامل ارسال کنید. رعایت مهلت پایان خرداد و ارسال به موقع اظهارنامه، تنها راه جلوگیری از جریمه های ۳۰ و ۲.۵ درصدی است.
نرمافزار حسابداری تدبیر با قابلیتهای جامع، راهحلی ایدهآل برای مدیریت مالی کسبوکارهاست و تیم فروش ما شما را در انتخاب بهترین نسخه همراهی میکند.
پشتیبانی سریع و حرفهای تدبیر، پاسخگوی تمام سوالات و مشکلات شماست. تیم پشتیبانی ما همواره آماده خدمترسانی با بالاترین کیفیت میباشد.
نرمافزار حسابداری تدبیر با بهروزترین فناوریها، امنیت و دقت بالایی در مدیریت مالی ارائه میدهد.
با دورههای آموزشی تدبیر، بهراحتی از تمام امکانات نرمافزار بهرهمند شوید.